Lễ động thổ được thực hiện trước khi đào móng, xây tường hoặc sửa nhà để xin phép Thổ địa (Thổ công) và thần linh cai quản mảnh đất. Gia chủ hoặc chủ đầu tư chọn ngày tốt, giờ tốt để làm lễ. Mâm cúng đặt tại công trường hoặc vị trí trung tâm đất.
Mâm cúng đặt tại nơi khởi công (sân, nền nhà). Đồ lễ: hương, hoa, đèn, trầu cau, nước, rượu, gạo, muối. Mâm cỗ: xôi, gà luộc (hoặc thịt heo), canh, rau; trái cây; bánh kẹo. Tiền vàng (vàng mã) cho Thổ địa. Cuốc, xẻng (dùng để xới đất tượng trưng sau khi cúng). Chọn ngày giờ tốt theo lịch hoặc thầy phong thủy.
Khi đọc văn cúng, thay [Họ tên], [Địa chỉ], [Ngày tháng năm]… bằng thông tin thực tế của gia đình.
Nam mô A-di-đà Phật! (3 lần) Kính lạy: Hoàng thiên Hậu thổ Chư vị Tôn thần. Ngài Bản cảnh Thành hoàng. Ngài Bản xứ Thổ địa. Ngài Bản gia Táo quân và Chư vị Tôn thần cai quản khu vực này. Tín chủ con là [Họ tên], ngụ tại [Địa chỉ]. Hôm nay là ngày [Ngày] tháng [Tháng] năm [Năm], con kính cẩn sắm lễ, hương hoa trà quả, dâng lên trước án, kính trình Chư vị Tôn thần: con xin được khởi công xây dựng [hoặc sửa chữa] tại mảnh đất này. Cúi xin Chư vị giáng lâm chứng giám, cho phép con được động thổ. Cúi xin Chư vị phù hộ cho công việc xây dựng được thuận lợi, bình an, công trình hoàn thành tốt đẹp. Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A-di-đà Phật! (3 lần)
Sau khi đọc văn cúng và thắp hương, gia chủ (hoặc thợ cả) cầm cuốc xới nhẹ vài nhát đất tại vị trí đã chọn để tượng trưng động thổ. Có thể mời thầy hoặc người am hiểu chọn ngày giờ đẹp.