Tang lễ và cúng giỗ là hai mảng quan trọng trong văn hóa thờ cúng tổ tiên của người Việt, thể hiện lòng hiếu thảo và sự kết nối giữa các thế hệ.
Tang lễ
Khi có người qua đời, gia đình tổ chức tang lễ theo các bước: khâm liệm, nhập quan, phát tang, cúng cơm, đưa tang, an táng (hoặc hỏa táng), và sau đó là các tuần cúng (49 ngày, 100 ngày...). Màu tang truyền thống là trắng (con cháu mặc áo trắng, khăn tang). Tang lễ không chỉ để tiễn đưa mà còn để cộng đồng chia sẻ, an ủi gia đình.
Cúng giỗ
Giỗ là ngày kỷ niệm người mất (theo Âm lịch). Hàng năm vào đúng ngày đó, con cháu làm cơm cúng, thắp hương, mời gia tiên "về" hưởng lễ. Giỗ có thể chia: giỗ đầu (một năm sau khi mất), giỗ thường (các năm sau). Mâm cúng thường có cơm, canh, đồ mặn (hoặc chay tùy gia đình), hoa quả, vàng mã. Sau khi cúng, gia đình sum vầy ăn cơm giỗ — vừa là tưởng nhớ vừa là dịp họp mặt.
Ý nghĩa
Tang lễ và cúng giỗ giúp con cháu thể hiện lòng biết ơn, giữ kỷ niệm về người đã khuất và truyền lại đạo hiếu cho thế hệ sau. Nghi thức có thể đơn giản hóa theo hoàn cảnh nhưng tinh thần "uống nước nhớ nguồn" vẫn là cốt lõi.