Tết Nguyên đán (Tết Âm lịch) là lễ hội truyền thống quan trọng nhất của người Việt Nam, thường diễn ra vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 dương lịch. "Nguyên" là bắt đầu, "đán" là buổi sớm — Tết Nguyên đán là buổi sớm đầu năm mới.
Ý nghĩa Tết Nguyên đán
Tết không chỉ là dịp nghỉ ngơi mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về tâm linh và văn hóa: sum vầy gia đình, tưởng nhớ tổ tiên, gạt bỏ điều xấu của năm cũ và đón nhận may mắn năm mới. Người Việt tin rằng những ngày đầu năm sẽ ảnh hưởng đến cả năm, nên mọi hành vi, lời nói đều hướng đến sự tốt đẹp.
Các phong tục chính
Cúng ông Công ông Táo (23 tháng Chạp): Tiễn Táo quân về trời báo cáo việc gia đình trong năm. Sau lễ này, nhiều gia đình bắt đầu dọn dẹp, trang trí nhà cửa.
Gói bánh chưng, bánh tét: Bánh chưng (Bắc) hình vuông tượng trưng đất, bánh tét (Nam) hình tròn tượng trưng trời. Cả hai đều làm từ gạo nếp, đậu, thịt — thể hiện sự no ấm, đoàn viên.
Cúng giao thừa: Thời khắc chuyển năm, gia chủ làm lễ cúng ngoài trời (cúng thiên) và trên bàn thờ gia tiên để cầu bình an, tài lộc.
Xông đất: Người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa được cho là "xông đất" — ảnh hưởng đến vận may cả năm. Nhiều gia đình chọn người hợp tuổi, hợp mệnh để mời xông đất.
Mừng tuổi, lì xì: Người lớn mừng tuổi trẻ em bằng phong bao lì xì màu đỏ, chúc hay ăn chóng lớn, học giỏi. Tiền lì xì tượng trưng may mắn, không nhất thiết phải nhiều.
Đi chùa, hái lộc: Sáng mùng Một nhiều người đi chùa cầu an, hái một cành non (lộc) mang về nhà với mong ước tài lộc đơm hoa.
Lời kết
Giữ gìn và truyền lại các phong tục Tết không chỉ là bảo tồn văn hóa mà còn là cách mỗi gia đình gắn kết và bắt đầu năm mới với tâm thế tốt đẹp.